Programacións LOMOLE: uso de PROENS e PROGRÁMAME-UDIS

Actualizado o 6/9/2022 (17:04 h)

Documentos de axuda oficiais de PROENS

Podes atopar o manual de usuario, así como outra documentación oficial sobre PROENS, na propia páxina da aplicación:

https://edu.xunta.gal/proens/

Dentro do propio manual de usuario oficial, atoparás un primeiro apartado onde se explica a filosofía e características do novo currículum LOMLOE en Galicia, de lectura recomendable. Ó final deste manual, atoparás un resumo do que neste punto se indica, por se é do teu interese.

Desde a mesma ligazón tamén tes acceso aos currículums en PDF (en borrador no momento de escribir este manual)

Ten en conta que este curso, ó ser o primeiro de uso da aplicación, non terás ningunha programación feita en PROENS da que partir. O vindeiro curso xa contarás coa programacións que foron feitas este curso (se sigues no mesmo nivel e área) para traballar a partir dela.

Aclaracións e preguntas frecuentes:

O papel actual de prográmame-UDIS, tal como se indicará posteriormente, é de elaborar a programación de aula (UD-UDIS), que serve de base para logo introducir os datos en PROENS). Máis información nesta ligazón:

https://www.recursoseducativos.net/Help-Desk/article/0-como-obter-documentos-cos-datos-para-introducir-en-proens

Respostando ás preguntas que máis me fixéstedes nestas semanas tede en conta o seguinte:

  • Hai que elaborar unha programación por área/materia e nivel, se ben tamén se permite crear “programacións combinadas, de diferentes áreas para un mesmo nivel”. Só verás para crear aquelas nas que figures no XADE no apartado grupos simples > materias (ou no cado de infantil en calquera do ciclo)
  • Podes crealas a partir dun modelo precargado, se así o prefires.
  • As programacións creadas e pechadas, quedarán asociadas ó centro, polo que poderás recuperar a programación creada para o nivel e área por outros docentes do mesmo centro, e traballar a partir dela.
  • Tes que acceder cos teus datos do correo corporativo @edu.xunta.gal (como no resto dos servizos Xade, correo, FPROFE…)
  • Non conta aínda cun apartado para elaborar Adaptacións curriculares, podes usar Prográmame-UDIS para crear ditas Adaptacións, en modo borrador, e logo poder pasar o datos a PROENS se se inclúe dita opción.
  • Os currículums introducidos son borradores (os mesmos que están prográmame-UDIS), pero as instrucións son traballar con eles ata que sexan oficialmente aprobados.
  • Non existe, de momento, a opción de crear programacións ou incluír UD que integren elementos de varias areas/materias.
  • Non existe a opción de crear programacións ou incluír UD coas áreas globalizadas, como se ten que facer en infantil (non queda outra que repetir o mesmo, para cada unha das áreas e niveis)
  • Non existe a opción de crear programacións ou incluír UD, para diferentes niveis (grupos mixtos)
  • Como instrumentos de avaliación só deixa escoller entre proba escrita ou escala de valoración, indicando que se “tomen en sentido amplo”, polo supoñemos que todos os que non sexan proba escrita terán que meterse como escala de valoración.
  • Como se pide unha “duración” de cada UD en sesións, e suma delas ten que corresponderse co horario do XADE, non vexo como poder incluír UD que sexan anuais ou simultáneas, sen pasarse da suma (haberá que axustar a ollo esa duración)
  • Existen certos apartados que non son de aplicación para tódalas etapas (por exemplo de materias pendentes ou os criterios para acreditar os cocementos das material pendentes), que aparecerán ou non, segundo a etapa na que nos atopemos.
  • Algunhas opcións, dentro de cada apartado, poden aparecer ou non segundo a etapa (por exemplo en EI as porcentaxes do peso por UD e criterio), e así se sinalan nos diferentes apartados deste manual.
  • Se cando entras en PROENS, atopas un aviso de que non tes áreas/materias, para o curso actual, quere dicir que aínda non está metido o teu horario no XADE, de onde se recuperan os datos. De igual modo se faltase algunha área/materia, debería tratarse, en principio, dun erro na confección do teu horario no XADE. (Este manual está feito no curso 2021-2022 porque aínda no estaba o meu horario metido no XADE, no momento da creación do mesmo)
  • Ten en conta que, nos apartados onde se pide texto redactado, este ten unha extensión máxima (en caracteres) que ven sinalada ó lado de cada un deles.

Esta guía foi elaborada a partir da etapa de Educación Infantil, polo que é posible que certas opcións ou apartados, que si aparecerán noutras etapas, no aparezan nos seguintes apartados (posto que non teño acceso á mesmas). En todo caso, o funcionamento será o mesmo do aquí indicado en todas elas.

Pasos previos e uso de Prográmame-UDIS: A programación de nivel/ciclo e a programación de aula

En PROENS temos que crear a programación de nivel/ciclo na cal, entre outros aspectos, solicitan a relación de UD (UD, UDI, proxectos…), cos elementos curriculares que nelas se traballan e a súa avaliación, aspectos estes que veñen reflexados nas Unidades Didácticas que constitúen a programación de aula.

Así pois, a efectos prácticos, deberíamos ter elaborada a programación de aula (coas UD correspondentes xa desenvolvidas), para poder “volcar eses datos” en PROENS e crear así a programación de nivel.

Podes atoparte nunha destas situacións:

A) Xa tes creadas UD/UDIS en PROGRÁMAME-UDIS (co currículum LOMLOE). Noraboa ;), atópaste na opción máis cómoda e rápida de todas, posto que a parte máis complexa xa está feita. Tan só terás que xerar certos documentos, para pasar eses datos a PROENS. Estes documentos xa se xeran coa mesma orde e distribución que aparece en dita aplicación, para que poidas introducilos máis cómodamente. Consulta o manual específico, sobre como xerar estes documentos, na seguinte ligazón: https://www.recursoseducativos.net/Help-Desk/article/0-como-obter-documentos-cos-datos-para-introducir-en-proens

B) Xa tes creadas as túas UD en formato documento, papel, etc. Atópaste nun paso intermedio, xa que tes medio camiño andado. Neste caso asegúrate de que inclúen os apartados indicados no seguinte punto (C), e engade os que falten. Cando traballes en PROENS deberás ir “buscando en cada UD” os aspectos curriculares que se traballan, salvo que contes cunha táboa con listados de criterios e contidos coas UD que nos que se traballan (similares ás que se se xeran en prográmame-UDIS)

C) Non tes creadas as UD en ningún documento nin en prográmame-udis, neste caso deberás seguir estes pasos previos (como mínimo) antes de comezar a traballar en PROENS .

  • Crear tantas UD como precises para o nivel área
  • Distribuir os cirterios, obxectivos e contidos do currículum entre todas elas (debe estar o currículum da área e nivel na súa integridade)
  • Para cada criterio ter decidido o grao mínimo de superación e o instrumento que se empregará.
  • Decidir materiais e instrumentos a empregar

Como podes ver, debes valorar se che compensa ou non crear en PROGRÁMAME-UDIS as Unidades Didácticas, que permitirá controlar que estean tódolos elementos curriculares, e obter documentos “moi cómodos” para introducir logo os datos, ou ben crealos pola túa conta. Outra opción, nada recomendable, sería ir cubríndoos sobre a marcha en PROENS.

Ten á man a programación de cursos anteriores, posto que certos apartados, onde hai que redactar texto, poden ser aproveitados previa modificación, para a súa introdución en PROENS. Todos estes apartados de PROENS, figuraban xa no esquema de programación de cursos anteriores.

Acceso a PROENS e primeiros pasos:

1 .- Accede a PROENS en https://edu.xunta.gal/proens co teu usuario e contrasinal corporativo (@edu.xunta.gal)

2.- No menú lateral atoparas as seguintes opcións:

  • Menú elaboración: Lugar onde crearás/modificarás as túas programacións como docente.
  • Menú supervisión: Lugar onde os usuarios con rol de supervisión (coordinadores de ciclo, xefe departamento, direcións dos centros e inspección), darán o visto bo para que pase ó seguinte estado , ou as “poñerán de novo en elaboración”, para que os docentes poidan facer as modificacións oportunas.
  • Menú seguimento: Lugar onde se pode facer o seguimento do cumprimento da programación elaborada, ó longo do curso.

3.- Accede ó menú elaboración > programacións para comezar a traballar, e verás aparecer unha pantalla na que tes que escoller o curso escolar de traballo e o centro. Preme buscar para poder ver tódalas áreas cos seus niveis, para as que tes que elaborar a programación. (Estes datos son os que figuran no teu horario como docente no XADE)

Na lista que aparece poderás ver programacións “en proceso de elaboración”, na que poderás entrar para continuar o traballo, ou modificala, premendo a icona lo lapis; e outras aínda sen comezar, na que deberás premer a icona do “máis” para comezar a traballar nela.

En calquera dos casos, os apartados que verás para traballar serán os mesmos

Alta programación:

Unha vez dentro da área escollida verás aparecer a pantalla de “alta programación”, na cal terás que escoller entre:

  • Comezar a programación “en branco”.
  • Comezar a programación a partir dun modelo precargado.
  • Comezar a programación a partir partir “doutra que fora creada e pechada en PROENS” anteriormente, con independencia de quen a elaborase. Nesa segunda opción, a partir de que existan programacións prechadas de cursos anteriores teremos dúas alternativas:
    • Creala a partir doutra programación pechada no centro (creada por calquera docente do centro)
    • Creala a partir doutra programación pechada creada por ti mesmo.

Se non existen programacións creadas e pechadas no centro, para ese nivel e área, no verás nada na parte inferior, e terás que comezar a programación en branco.

Deberás indicar tamén o número de * sesións semanais da área e nivel escollido, para aplicar esa programación, se é que non aparecen cubertas xa automáticamente.

*É posible crear unha programación combinada, de diferentes áreas para un mesmo nivel, usando o botón correspondente que aparece na parte inferior. Neste caso pedirase o número de sesións semanais de cada unha delas.

Datos da programación:

Na seguinte pantalla que veremos teremos a lista dos diferentes apartados que deberemos cubrir nesa programación, así como a xestión da mesma.

Esta lista terá que ser cuberta para cada área e nivel, que terán a súa propia programación:

No menú superior (rodeado) atoparás unha serie de botóns para xestión da propia programación:

  • Gardar: Garda os cambios existentes nos diferentes apartados da programación. Permite continuar traballando con ela posteriormente.
  • Eliminar: Borra a programación completa, deixándoa en branco para comezar de novo.
  • Pechar: Pecha a programación e xa non poderá ser modificada, salvo que sexa aberta polos supervisores (menú supervisión)
  • Validar: Revisa a programación e informa dos erros detectados na mesma. (Paso previo a pechar)
  • Vista preliminar: Permite ver como quedaá a programación.
  • Volver: Volta ó menú anterior

A programación pasará por estes estados:

  • En elaboración: mentras traballas nela, irás gardando os cambios. Cando remates preme validar para comprobar que estea todo correcto, e apareza como “lista para pechar”.
  • Pechada/en supervisión: Unha vez premas pechar, pasará a estar lista para que sexa supervisada polas personas autorizadas (coordinadores, equipo directivo, inspeción…)
  • No caso de que sexa preciso facer cambios, os supervisores poden abrila e voltará a un estado similar a en elaboración chamado “posta en revisión”.

Debaixo dos botóns, aparecerá a lista de apartados a completar na programación. Contaremos cun botón para visualizar como queda (icona da lupa) e outro para traballar nela (icona do lapis).

Vexamos, de seguido, cada un destes apartados, tendo en conta que, neste exemplo, a creamos en branco. No caso de poder partir doutra xa creada, de existir, os campos aparecerían cubertos e só habería que revisalos e modificalos.

Botons: Gardar, validar e volver:

En cada un dos apartados, na parte inferior atoparemos tres botóns:

  • Gardar: garda os cambios do apartado, pero non revisa se é correcto. Podes gardar incluso con erros.
  • Validar e gardar: revisa se é correcto, e en caso afirmativo garda os cambios. Se detecta erros non deixa gardar ata que se solucionen.
  • Volver: Volve ó menú anterior.

Se premeches “validar” (no apartado datos da programación ou en calquera dos botóns de gardar e validadr) aparecerá no lugar destes botóns un chamado “poñer en elaboración”; perméndoo aparecerán novamente os botóns que había inicialmente.

Non se repite esta explicación dos botóns nos seguintes apartados, posto que é a mesma para todos.

1 – Introdución:

Deberás redactar na caixa de texto que aparece unha introdución, ten en conta que existe un límite de caracteres que ven sinalado ó lado da mesma. Cando remates preme gardar ou gardar e validar (ver punto anterior sobre a diferencia destas opcións)

Tal vez teñas este apartado redactado, na programación do curso pasado, poderías copiala e pegala, para modificar o que sexa preciso.

2 – Obxectivos e contribución ás Competencias Clave:

O currículum de cada etapa (agás infantil) conta cun perfil de saída que indica unha serie de descriptores (indicadores de nivel de logro), que permitirán controlar se se acadou ou non cada competencia clave ó rematar a etapa. En cada unha das áreas aparecen “escollidos” algúns destes descriptores, que son denominados descritores operativos, elexidos para esa área/materia en concreto. Deste xeito tódolos descritores do perfil de saída “están tamén repartidos” de forma transversal ó longo das diferentes áreas/materias.

Poderás marcar, para cada un dos obxectivos, que “descritores operativos” de cada competencia clave, para a área e nivel, traballarás na programación, ademais dos que figuren marcados por defecto, que se corresponden con aqueles “escollidos” como descritores operativos para cada área e nivel, tal como se sinalaba no punto anterior.

Segundo a etapa, cada competencia contará con máis ou menos descritores operativos, para ese nivel e área/materia.

No caso de Educación Infantil o non existir descritores operativos das competencias, posto que non conta con perfi de saída de onde escollelos, inclúese un único “descritor”, que se corresponde coa indicación feita en dito documento para cada competencia. Do mesmo xeito, tampoco aparecerá ningún marcado por defecto nesta etapa, pola mesma razón.

Despregando ó lado de cada competencia podes ver a lista de descritores enumerados. Eses números son os que aparecerán debaixo para seren marcados (a maiores dos que aparezan marcados por defecto)

Algún destes “números” (descritores) xa aparecerán marcados por defecto, posto que son os que xa veñen “escollidos no currículum” a partir do perfil de saída para esa área/materia (ver explicación ó comezo deste apartado); a maiores deles poderás marcar outros a que vaias a traballar.

Ten en conta que nesta captura ó tratarse de Educación Infantil, tan só aparece un descritor por competencia, pero noutras etapas aparecerán varios números, que se corresponderán cos diferentes descritores escollidos para área e materia, a partir do perfil de saída.

3.1- Relación de Unidades didácticas:

Deberás indicar as Unidades Didácticas (UD, UDI, proxectos…) para o nivel e área. Sinalando en que trimestres se vai a traballar, así como número de sesións da mesma e o seu *peso con respecto á área (agás en infantil)

As suma das sesións das UD debe coíncidir co número de sesións total da área (que podes ver despregando os “datos da programación”, premendo no título azul).

Esta forma de introducir o número de sesións por UD, no momento de redactar esta manual, limita o feito de poder crear UD simultáneas no tempo, ou anuais, posto que a suma superá o total. Haberá que axustar para que sumen o total indicado.

Para cada UD (agás en infantil) pídese que se indique un peso da UD na materia (%) , a suma de todos eles ten que ser o 100%.

Se xa tes as túas UD en prográmame-UDIS, podes conseguir os datos para introducir neste apartado, xerando o documento que se sinala na seguinte ligazón: https://www.recursoseducativos.net/Help-Desk/article/0-como-obter-documentos-cos-datos-para-introducir-en-proens

3.2 – Distribución do currículum nas Unidades Didácticas:

Neste apartado terás que indicar, para cada unha das Unidades Didácticas sinaladas anteriormente, que criterios de avaliación e contidos se traballarán nas mesmas.

Premendo nos títulos “Datos de programación” e “Unidades didácticas” amosará a información correspondente, para consultar por se a precisas.

No despregable “bloques de contidos” podes escoller cada un dos bloques do currículo, para poder marcar para cada criterio e contido en que UDs se traballan. Se non se escolle ningún bloque no despregable, amosaranse tódolos bloques da área (cos seus correspondentes criterios e contidos).

Preme validar e gardar para verificar os erros que poida haber.

Sub-criterios e sub-contidos: podemos crear “sub-criterios” e “sub-contdidos”, de modo opcional, premendo na icona do máis ó lado de cada un. Estes “sub-elementos”, poden usarse para concretar ou desglosar o criteiro o contido ó que se refire, pero lembra que son opcionais.

Se xa tes as túas UD en prográmame-UDIS, podes conseguir os datos para introducir (DUN XEITO CÓMODO) neste apartado, xerando o documento que se sinala na seguinte ligazón: https://www.recursoseducativos.net/Help-Desk/article/0-como-obter-documentos-cos-datos-para-introducir-en-proens

3.3 – Avaliación das Unidades Didácticas:

Neste apartado terás que indicar con que instrumento avalias cada un dos criterios de avaliación sinalados nas diferentes UD. Só nos deixará escoller como instrumentos entre “proba escrita” e “táboa de indicadores”; indicándose no manual de usuario oficial, que os “tomemos no senso amplo do termo”. Polo que teremos que interpretar en cal dous dous “meter” outros instrumentos do tipo entrevista, diario de clase, caderno de traballo, anecdotario….

No despregrable escolle a UD coa que vas a traballar e verás aparecer os Criterios de avaliación que escolleches para ela. Para cada un escolle un tipo de instrumento, indica o mínimo para superar ese criterio nesa Unidade Didáctica, así como o *peso na cualificación total da UD (agás en educación infantil)

No despregable “tipo de instrumento” poderemos ver só os criterios que teñamos marcados con ese instrumento en concreto, na UD selecionada.

Novamente poderás despregar os menús informativos superiores “Datos de programación”, “Unidades didácticas” e “Peso por tipo de instrumento” premendo no seu título.

*Para cada instrumento pídese que se indique un peso (%) con respecto ó total dos instrumento da UD, a suma deles pode verse na caixa superior. Esta opción non aparece en Educación Infantil.

Na parte inferior poderemos despregar, a título informativo, os “contidos asociados” nesta UD (dos que escollimos) a título informativo.

Se xa tes as túas UD en prográmame-UDIS, podes conseguir os datos para introducir neste apartado, dun xeito máis cómodo,xerando o documento que se sinala na seguinte ligazón: https://www.recursoseducativos.net/Help-Desk/article/0-como-obter-documentos-cos-datos-para-introducir-en-proens

4.1 – Concrecións metodolóxicas:

Atoparás unha caixa de texto para redactar a metodoloxía a empregar.

Tal vez teñas este apartado redactado, na programación do curso pasado, poderías copiala e pegala, para modificar o que sexa preciso.

4.2 – Materiais e recursos didácticos

Neste apartado, para indicar os materiais e recursos didácticos a empregar no conxunto das Unidades didácticas, contaremos con dous elementos:

  • Denominación: iremos introducindo os diferentes materiais e recursos, premendo engadir, despois de cada un deles. Poderemos ordenalos ou borralos nas iconas do lateral.
  • Descrición: apartado común para redactar unha descrición do uso dos mesmos.

Se xa tes as túas UD en prográmame-UDIS, podes conseguir os datos para introducir neste apartado, dun xeito máis cómodo,xerando o documento que se sinala na seguinte ligazón: https://www.recursoseducativos.net/Help-Desk/article/0-como-obter-documentos-cos-datos-para-introducir-en-proens

Tal vez teñas este apartado redactado, na programación do curso pasado, poderías copiala e pegala, para modificar o que sexa preciso.

5.1 – Avaliación inicial:

Atoparás unha caixa de texto onde redactar como se levará a cabo a avaliación inicial.

Tal vez teñas este apartado redactado, na programación do curso pasado, poderías copiala e pegala, para modificar o que sexa preciso.

5.2 – Criterios de cualificación (e recuperación)

Atoparás unha caixa de texto onde redactar cales serán os criterios de cualificación e os de recuperación (de ser o caso)

Tal vez teñas este apartado redactado, na programación do curso pasado, poderías copiala e pegala, para modificar o que sexa preciso.

….

5.3 – Procedemento de seguimento, recuperación e avaliación de materias pendentes:

Só dispoñible na ESO e bacharelato. Caixa de texto libre para completar.

Tal vez teñas este apartado redactado, na programación do curso pasado, poderías copiala e pegala, para modificar o que sexa preciso.

5.4 – Procedemento para acreditar os coñecementos necesarios en determinadas materias:

Só dispoñible nalgunhas materias de bacharelato. Caixa de texto libre para completar.

Tal vez teñas este apartado redactado, na programación do curso pasado, poderías copiala e pegala, para modificar o que sexa preciso.

6 – Atención á diversidade:

Na caixa que atoparás, para escritura libre, debes sinalar como se levará a cabo a atención á diversidade do alumnado.

Tal vez teñas este apartado redactado, na programación do curso pasado, poderías copiala e pegala, para modificar o que sexa preciso.

7 .1- Concreción dos elementos transversais:

Deberemos ir engandindo, para cada UD introducida (secuencia dídáctica) os temas transversais que se traballarán en cada unha delas Atoparás os elementos transversais no capítulo II do currículum de cada etapa.

  • Desenvolvemento afectivo e xestión emocional
  • Hábitos de control corporal
  • Pautas elementais de convivencia e relación social
  • Coidado da contorna e dos seres vivos
  • Educación para o consumo responsable
  • Educación igualitaria e libre de estereotipos

Contaremos tamén cunha caixa de observacións xerais a todos eles, onde explicar como aplicalos.

No caso de Educación Infantil, non existen elementos transversais no currículum da etapa que poidan inroducirse neste apartado.

Tal vez teñas este apartado redactado, na programación do curso pasado, poderías copiala e pegala, para modificar o que sexa preciso.

7.2 – Actividades complementarias e extraescolares:

Nesta apartado deberás ir engadindo as actividades complementarias que terán lugar ó longo da programación, indicando a actividade (título) e a descrición da mesma. Preme engadir para ir “sumándoo” a lista de actividades, podendo ordenalas ou borralas no menú lateral.

Contarás tamén cunha caixa de “observacións” para a escritura libre ao respecto das actividades propostas.

Tal vez teñas este apartado redactado, na programación do curso pasado, poderías copiala e pegala, para modificar o que sexa preciso.

8 1-Procedemento para avaliar o proceso do ensino e a practica docente cos seus indicadores de logro:

Deberemos ir engandindo os indicadores de logro que usaremos para avaliar a nosa práctica docente, tan só teremos que ir escribíndoos e premer o botón “engadir” despois de cada un, para engadilos á lista. Nas iconas do lateral dereito poderemos ordenalos ou eliminalos.

Temos tamén unha caixa común de “descrición” xeral, para explicar a súa aplicación ou procedemento para aplicalos.

Tal vez teñas este apartado redactado, na programación do curso pasado, poderías copiar e pegar aquí os indicadores que alí figuren, así como o texto explicativo.

8.2. Procedemento de seguimento, avaliación de paráctica docnete e propostas de mellora:

Caixa con texto libre, para redactar como se levará a cabo o seguimento, avalición e propostas de mellora da práctica docente e da propia programación.

Tal vez teñas este apartado redactado, na programación do curso pasado, poderías copiala e pegala, para modificar o que sexa preciso.

9 – Anexo: Información docente:

Inclúe tres apartados, a modo informativo, co resumo dos Criterios de Avaliación introducidos na programación e a súa asignación as diferentes UD (por obxectivo ou por bloque de contidos), así como as orientacións pedagóxicas sinaladas no currículum.

O currículum LOMLOE de Galicia: Características e aspectos fundamentais

De seguido preséntase un resumo esquemático, da explicación dada sobre o currículum LOMLOE en Galicia , no manual oficial de PROENS, que podes atopar na seguinte ligazón: https://edu.xunta.gal/proens/

  • Currículum estatal: perfil de saída:
    • O perfil de saída de cada competencia, presente nos currículums (agás infantil), é onde se concretan os principios e os fins do sistema educativo español.
    • Este perfil de saída concreta o que se agarda que o alumnado acade, en cada competencia, ó final de cada etapa do ensino básico.
    • O perfil de saída, constitúe o referente último para o desempeño competencial, tanto para a avaliación como para a titulación ó final do ensino obrigatorio.
    • O perfil de saída concrétase, para cada unha das 8 competencias clave, nunha serie de descritores operativos, que permiten controlar a súa consecución.
    • O perfil de saída é único para todo o territorio español.
  • Currículum da Comunidade Autónoma de Galicia:
    • O currículum en Galicia organízase por áreas e niveis. En cada un deles inclúense:
      • Introdución común á area/materia
      • Obxectivos comúns á area/materia
      • Bloques temáticos, que conteñen:
        • Criterios de avaliación para a área/materia e nivel
        • Contidos para a área/materia e nivel
      • Orientacións pedagóxicas para a área/materia
    • OBXECTIVOS – OBX – (por área):
      • Son os desempeños que o alumando debe desenvolver ante situacións ou actividades, usando as aprendizaxes asociadas ós bloques de cada área.
      • Son a ponte de conexión entre o perfil de saída e os criterios de avaliación.
      • Están redactados coa seguinte estructura: acción (que?)+obxecto(a que?)+contexto(onde?)+finalidade(para que?)
    • CRITERIOS DE AVALIACIÓN – CA – (por área/nivel e bloque)
      • Indican o que se pretende lograr na aprendizaxe do alumnado en cada bloque.
      • Son o referente para a avaliación (os contidos son os medios para acadalos)
      • Son a ponte de conexión entre os contidos e os obxectivos.
      • Deben orientar ó profesorado para que se acaden os obxectivos e as Competencias Clave
      • Cada CA está vinculado, no currículum, a un obxectivo
      • Os CA dun bloque son os referentes para avaliar dito bloque.
      • Non ten porque haber unha relación directa entre un CA dun bloque e un contido específico do mesmo, pero si a hai entre “tódolos contidos do bloque” e “tódolos criterios (CA) do bloque”.
      • Están redactados coa seguinte estructura: Acción (que?)+obxecto(o que?)+contexto(como?)
    • CONTIDOS (por área/nivel e bloque):
      • Organízanse por bloques xunto ós Criterios de Avaliación.
      • Representan os coñecementos, habilidades, destrezas e actitudes, que o alumando precisa adquirir para poder acadar o indicado no Criterios de Avaliación.
      • Son os medios para acadar os criteiros de avaliación (o foco hai que poñelo nos CA e usar os contidos para acadalos).
      • Os contidos NON son un fin e si mesmo, senón os medios para acadar os CA.

..

Arranca Windows desde un usb nos equipos Edixgal

Os equipos Edixgal contan coa maqueta Abalar instalada que é totalmente operativa e funcional, baseada nunha distribución Debian do sistema operativo GNU-Linux.

Pode darse o caso de que precises executar algunha aplicación que só está dispoñible en windows, nese caso tal vez che interese poder “arrancar Windows” desde un dispostivo USB (pen-drive ou disco duro externo), sen afectar para nada ó disco duro do equipo Edixgal.

Deste xeito poderás estar traballando no dispositivo USB  sen afectar para nada o disco duro.


MATERIAIS DE REFERENCIA: 

Este manual foi creado usando as seguintes ferramentas e dispositivos, se ben poden funcionar perfectamente con outro equipamento.

  • Equipo portatil Acer – Edixgal do profesorado (Acer TravelMate P259-G2-M)
  • Equipo con windows (para poder crear o usb con windows)
  • ISO de windows 11 descargada
  • Programa gratuito “Rufus”
  • Dispositivo externo usb: Probado con estes dous dispositivos (revisa ós dous vídeos ó final deste manual para ver a velocidade e fluidez de cada un), para verificar o funcionamento con velocidades moi elevadas e moi baixas.
    • Disco duro usb-externo ssd (usb > 3.0). [Crucial X8 500Gb] – Lectura ata 1500 MB/s *
    • Pen-drive  (usb 3)  [Scandisk cruzer ultra – usb >3.0 – 16Gb]  – Lectura ata 80 MB/s *

DE QUE TAMAÑO E VELOCIDADE DEBE SER O DISPOSITIVO USB?:

* En relación ó tamaño do disco externo usb debes ter en conta que, unha vez instalado non ocupará máis de 40 Gb (no caso de usar un pen-drive con 16Gb será suficiente). Neste senso é moito máis recomendable optar por discos con velocidade de lectura-escritura elevada aínda que de menor capacidade, posto que se conseguirá un funcionamento máis fluido.

No caso desta proba empregamos un disco cunha velocidade moi elevada 1500MB/s cun resultado máis que satisfactorio, non apreciándose diferencias con respecto ó propio disco interno do portatil.  Por outra banda probamos cun dispositivo usb con moi baixa velocidade de escritura (como no caso do pen-drive usado) a fluidez e notablemente menor, se ben pode chegar a usarse.

Recomendamos así pois, de ser posible, empregar discos con velocidade de escritura superiores ós 700Mb por dar un resultado moi óptimo, se ben podes probar con discos de menor velocidade (máis baratos) a cambio de perder en velocidade e fluidez, ou de maior velocidade superior os 1000MB/s (máis caros) cunha notable melloría na fluidez de funcionamento.


PASO 1: Descargar a ISO de windows 

Precisarás contar un equipo con windows para poder crear o usb “arrancable” coa versión de “windows to go”. Podería facerse desde o propio equipo con GNU-linx ou un equipo con MacOs. Neste manual usaremos un equipo con windows posto que será moito máis doado de crear.

  1. Descarga no teu ordenador con windows o aquivo ISO da versión de windows que queiras instalar. Neste manual usamos windows 11, totalmente funcional co equipo probado. Para elo entra en https://www.microsoft.com/es-es/software-download 
  2. Escolle a vesión que queiras (neste caso windows 11)
  3. Escolle entre as opcións dispoñibles “descargar imaxe ISO”, preme descargar, escolle o idioma e a versión de 64bits. Descargarás un arquivo de un tamaño “considerable”.
  4. Cando teñas a ISO descargada, gárdaa nalgún lugar accesible no teu equipo.

PASO 2:  Instala RUFUS e o usb “arrancable” con windows “to go”

Continuaremos co equipo con windows, no que teñamos descargada a imaxe ISO de windows 11, e usaremos nel o programa “Rufus”, que fará posible que windows arranque desde un usb (pen-drive ou disco duro externo)

  1. Descargar a última versión programa gratuito Rufus desde https://rufus.ie/es/ e gárdado no teu equipo (por exemplo no escritorio). Tan só tes que descargalo (non fai falla instalo), posto que é un executable que non precisa instalación.
  2. Conecta o pen-drive ou disco usb o teu equipo. Ten en conta que todo o contido deste dispositivo usb será borrado.
  3. Executa Rufus, e escolle os seguintes valores:
    • En dispostivo escolle o usb que acabas de conectar.
      • Se conectas un pen-drive verás que xa aparece no despregable, pero se conectas un disco usb externo, para que rufus o detecte, terás que premer Alt+F, nese momento xa aparecerá no despregable.
    • En elección de arranque escolle “Disco ou imaxe ISO” e preme en “SELECCIONAR” para buscar a imaxe ISO de windows que tes descargada.
    • En opcións de imaxe escolle “windows to go” (MOI IMPORTANTE). Isto fará que se poida executar windows desde o propio USB e non que se use para instalalo desde o mesmo.
    • En Esquema de partición: MBR e en sistema de destino: BIOS (o UEFI-CSM)
    • Para o resto de opcións podes ver a captura seguinte. A etiqueta do volume é o nome do disco, podes deixar o que veña por defecto ou poñer o que queiras)

  • Preme “EMPEZAR” e agarda a que remate o proceso. Cando remate tan só tes que premer en PECHAR
  • Expulsa o usb con seguridade. Xa está listo para ser usado.

PASO 3: Arranca o teu equipo Edixgal desde o usb (disco duro externo ou pen-drive)

  • Introduce o disposito USB no equipo Edixgal e arranca o equipo.
  • Se non arranca por defecto o usb (pode configurarse na BIOS que o faga de modo automático), preme F12 (no caso dos equipos ACER) e escolle que arranque desde o usb que tes conectado.
  • Comezará o arranque do equipo pero desde o usb “é dicir está arrancando windows”.

PASO 4: Remata a primeira configuración de windows

A primeira vez que arranques desde o usb con windows pode tardar bastante en executar toda a configurarción, e mesmo en arrancar, (sobre todo se se fai desde un pen-drive) é totalmente normal que o faga posto que está a configurar todo o que precisa, isto sucederá só a primeira vez que se execute.

  • Continúa co proceso de configuración na primeira carga e agarda ata que remate todo o proceso. Terás que respostar e ir escollendo entre as diferentes opcións que se ofrecen.
  • Unha vez teñas rematada a configuración e arranques windows, resulta interesante acceder á “configuración”e buscar se hai actualizacións para deixar todo listo. Deste xeito instalará os controladores para o portatil (tarxeta gráfica, red, son..)
  • Desde este momento poderás arrancar en windows cando o desexes, únicamente insertando o usb e encendendo o equipo. Se se arranca sen o usb arrancará automáticamente a maqueta Edixgal.

AFINANDO A INSTALACIÓN:

  • Acabada a primeira configuración, windows instalará uns controladores xenéricos pero podemos instalar os “oficiais”, que deberían funcionar mellor. Para elo entramos en “configuración” >  “sistema” > “windows update”
  • Baixamos ata atopar “opcións avanzadas” e unha vez baixamos ata atopar “actualizacións opcionais”.
  • Veremos que temos varios controladores para instalar, despregamos o menú e tan só teremos que escollelos todos e premer instalar.
  • Unha vez rematado (reiniciará o equipo), volta de novo ó mesmo lugar para ver se queda algunha pendente.

TEN EN CONTA O SEGUINTE:

  • Cando arranques con windows non se vai a conectar a rede wifi “Abalar” á que se conecta o equipo coa maqueta edixgal. Deberás conectarte á wifi edu.xunta.gal (cos teus datos de acceso no caso de centros educativos da Consellería de Educación) ou a calquera outra rede wifi ou cableada.
  • A velocidade e fluidez do sistema cando se usa un disco duro externo (usb 3.0) e moi superior a cando se usa un pen-drive.  Lembra que o equipo Acer conta con porto usb-c polo que, se o dispostivo que conectes ten este tipo de conexión, funcionará aínda máis rápido.
  • A velocidade de arranque e fluidez no funcionamento ó traballar desde o usb (con independencia de que sea un pen-drive ou disco externo), depende da calidade do mesmo  e  sobre todo da velocidade de escritura/lectura do dispositivo (mellor se son usb 3.0). O mellor é que probes ata que atopes un que funcione con fluidez. Nas probas realizadas empregouse un disco duro externo cunha velocidade de escritura e lectura relativamente elevada (ver vídeos ó final para máis detalles sobre o modelo usado), conseguindo un funcionamento moi fluido.  Usando discos con velocidade de escritura/lectura menor, o funcionamento será menos fluido (como no caso do exemplo do pen drive)
  • É posible que precises unha clave de activación de windows, se non a tes. Non é complicado atopala a un prazo moi razoable, e internet, se a necesitas.
  • O dispostivo externo usb (pen-drive ou disco duro), poderás empregalo en calquera equipo Edixgal (sempre que sexa o mesmo modelo de ordenador), arrancanddo windows 11 e atopándoo tal como o deixaches.

COMPARATIVA DO TEMPO DE CARGA E FLUIDEZ:  pen-drive usb 3.0  vs disco duro externo usb.

De seguido podes ver, nos seguintes vídeos, grabados en tempo real, a velocidade de carga e fluidez do sistema, executado desde un pen-drive e desde un disco duro externo. Ambos usb 3.0

  • Disco duro usb-externo (usb 3). [Modelo usado: Crucial X8 500Gb] – Arranca en 18 segundos.
    • Velocidade de lectura do disco usb: ata 1500 MB/s

  • Pen-drive  (usb 3)  [Modelo usado: Scandisk cruzer ultra – usb 3.0 – 16Gb] – Arranca en 48 segundos
    • Velocidade de lectura do pen-drive usb: 80MB/s


NON ARRANCA O USB POR DEFECTO: COMO PODO CONFIGURALO?

Dependendo de como estea configurado a orde de arranque, é posible que o teu portatil Edixgal non”arranque desde o usb” por defecto cando se conecte.

Neste caso podes premer F12 (no caso de equipos ACER), xusto despois de encendelo, e verás aparecer un menú de arranque, alí podes escoller arrancar desde o usb.

Se queres que sexa automático, é dicir, que cando haxa un usb conectado tente “arrancalo” antes de probar co disco duro (que conten a maqueta Edixtal), deberas cambiar a orde arranque na BIOS no apartado correspondente.

Como non é recomendable “cambiar a BIOS”, salvo que se saiba o que se fai,  posto que podes ter logo problemas co arranque do equipo. Se estás interesado podes buscar na rede como acceder á BIOS do teu equipo.

Lembra que sempre podes premer F12, ou a tecla que corresponda, para escoller que arranque desde o USB.

Agueiro

Diferente documentación sobre o uso de Agueiro – Consellería de Educación:

  • Aplicación práctica de Agueiro – Conferencia de David Paz Novoa  (publicado na aula virtual do CEIP Pedro Antonio Cerviño  – presentado nos encontros de coordiandores Edixgal) –  TEN ACCESO COMO CONVIDADO

 https://www.edu.xunta.gal/centros/ceipcervinho/aulavirtual/course/view.php?id=294

Uso do sistema de vídeo-conferencias “webex”, “falemos” e “Big Blue Button”

 

 O profesorado galego conta con dúas  ferramentas para levar a cabo sesións de vídeo-conferencias.

  • Cisco Webex
  • Falemos
  • Big Blue Button (integrado como actividade en Moodle – Aula virtual)

   

CISCO WEBEX:

Todos os docentes con conta de correo @edu.xunta.gal teñen pre-rexistrada unha conta no servizo eduxunta.webex.com

Descarga de seguido as guías rápidas de uso de eduxunta.webex.com para o profesorado.

Descarga, se seguido, as guías rápidas de uso de eduxunta.webex.com para as familias. Tamén é válido para acceder como mestre a reunións organizadas por outros en salas persoais (para as privadas recibirás os datos de acceso concretos en cada caso)

Descarga a versión de Chrome, compatible con Cisco-Webex, para os equipos con maqueta Abalar:

    

FALEMOS EDU:

E unha plataforma de videconferencia, baseada en software libre,  da Xunta de Galicia para a realización de reunións virtuais.

Este servizo está dispoñible para todo o profesorado que imparte docencia en centros públicos de Galicia.

Acceso a Falemos Edu (co usuario e contrasinal do correo @edu.xunta.gal): https://falemos.edu.xunta.gal

Podes descargar o documento oficial de axuda desta aplicación na seguinte ligazón: https://www.edu.xunta.gal/espazoAbalar/sites/espazoAbalar/files/falemos-2020_.pdf

   

BIG BLUE BUTTON:

Tamén podes engadir na aula virtual (Moodle) un sistema de vídeconferencias integrado chamado Big Blue Button (ver manual de uso de Moodle para máis información, no apartado Manuais desta mesma web)

Manuais básicos de uso de Drupal

Manual básico para o administrador : DESCARGAR EN PDF (ver 1.2)

Manual básico para o usuario: ACCESO Ó MANUAL NA AULA VIRTUAL DO MEU CENTRO (entrar como convidado)

No caso do manual básico, algunhas das opcións son están dispoñibles na web do noso centro, posto que conta esteas modificacións efectuadas especificamente:

  • insertar imaxes desde a galería copermine directamente
  • crear, mover e unir álbumes nas diferentes categorías en Copermine

Para máis información ó respecto consulta por e-mail

Como crear a túa propia mesa de luz

Nas aulas de infantil do meu centro introducimos as “mesas de luz” que permiten explorar as propiedades da luz dun xeito lúdico á vez que desenvolvemenos a creatividade dos nosos alumnos e alumnas.

Ó construilas, despóis de varias probas, fomos descubrindo a mellor forma de facela  e agora queremos compartir as instruccións de montaxe con aquelas persoas interesadas en facer unha para a súa aula.

 (fai click nas imaxes para amplialas)

Ó final conseguiredes unha mesa de luz con estas características:

2015-01-22 11.03.05– Funciona cun mando a distancia para encendela e apagala.

– Permite cambiar o cor da luz que emite co propio mando a distancia,

– É totalmente segura, xa que as conexións van ocultas e fora do alcance do alumno e a iluminación e LED de baixo consumo e sen emitir calor.

– A superficie ó tratarse dunha plancha de metacrilato ofrece suficiente resistencia para que poida ser empregada por nenos e nenas.

– Permite explorar as propiedades da luz empregando diferentes obxectos translúcidos, transparentes e opacos.

 

 

Materiais que empregamos:

  • Mesa de IKEA (LÄT): empregamos esta porque ten un custo reducido e permite cambiar a parte superior por unha plancha de metracrilato encaixada nas marcas da mesa, tamén permite empregar a plancha superior orixinal como soporte para os leds. Podes vela directamente desde aquí, na web de Ikea.  Podería empregarse calquera outra mesa na que fose posible sustituir a superficie superior.
  • Rectángulo de metacrilato (ou plástico ríxido) do mesmo tamaño da tapa superior da mesa. (os cortes das esquinas fixémolos cun alicates e moito coidado 😉
  • Tira de leds de 5 metros, con mando a distancia e diferentes cores. (inicialmente empregamos barras alóxenas brancas pero non daban  luz suficiente, ademais poder cambiar a cor da mesa é éxito segurado cos rapaces e rapazas).  No noso caso empregamos unha tira de leds similar a esta que atopamos en ebay, que é autoadhesiva.
  • Plancha de plástico translúcido ou similar (dos que se fixan con electrícidade estática ás ventás) para difuminar a luz que emiten os leds (se o metacrilato xa é translúcido e non transparente non sería necesaria)
  • Tornillos ou similar para fixar a tapa cos leds na parte inferior, introducíndoos nas patas.

 

Como a construímos?

1.- Conseguimos unha plancha de metacrilato ou plástico ríxido das mesmas dimensións que as que inclúe a tapa superiror da mesa. Podedes levar a propia tapa, e con sorte, vos cortarán unha plancha do mesmo tamaño incluídos o pequenos cortes das esquinas, senón con coidado e un alicates poderán facerse.

2.- Nun dos lados do metacrilato fixamos o plástico translúcido (opcional)

3.- Montamos a mesa e introducimos a plancha de metacrilato no lugar onde debería ir a tapa orixinal (paso 3 do manual de instruccións de montaxe da mesa LÄT). Rematamos de montar a mesa seguindo as instruccións. É importante colocar a parte co plástico translúcido cara adentro, no caso de incluir este plástico.

DSC_0007

4.- Na plancha de madeira, que orixinalmente era a tapa da mesa, pola súa parte branca (para mellorar a reflexión da luz), fomos pegando en zigzag os leds pola cara do adhesivo. Nas “curvas” procurar que os leds miren cara adentro para non perder esa luz.

uEDhdcioQrrdLy5SpT9Np3MRoOz5WZVYqi-VMWdcs4Q

5.- Unha vez pegada a tira asegurámonos de que funcione correctamente conectando o cable a un dos extremos e fixando o outro (que quedará sen conectar) dentro do tabloeiro de xeito que quede oculto dentro da mesa.

 

6.- Fixamos a táboa cos leds na parte inferior da mesa, introducindo un tornillo ou similar nas patas, para evitar que o taboleiro se desplazce e quede pegado á parte superior da mesa. Na imaxe poden verse os dous extremos do cable fora da mesa, pero finalmente un deles, o que no será conectado, quedou recollido dentro da propia mesa.

Kgra5ZRdsGitkIAtgQM3HgdkrHE83sMmmTtwZvjuVIY

 

7.- Para evitar “que fuxa a luz” co paso do tempo cando a “taboa inferior” se vaia dobrando, podemos fixar uns parafusos entre a estructura da mesa e a tapa, de xeito que “toque ambas partes”, deste xeito quedará fixada a parte inferior, incluso co paso do tempo.

IMG_1660

 

8.- Conectamos o cable con enchufe á corriente e fixamos o recepor do mando a distancia nun lateral da mesa, de xeito que quede á vista e detecte a sinal do mando.

 

E este será o resultado:

DSC061252015-01-22 11.03.05

 

Nós fixamos o mando a distancia na parede con belcro, de xeito que poida ser usado e gardado sen que se perda.

Tamén conectamos á mesa a rede eléctrica a través dunha regleta con interruptor, de xeito que poidan apagarse os leds por completo cando no se usen e non queden cunha “feble luz” pese a apagalos co mando a distancia.

 

 

 

 

 

WeDo: Software oficial ou scratch?

SOFTWARE OFICIAL:

Unknown

Lego weDo conta cun software oficial (que se vende por separado) que ten un elevado prezo, adaptado ó alumnado, a través do cal poden ir construíndo nos primeiros momentos, paso a paso, os diferentes dispositivos e programalos con comandos moi sinxelos.

Este software é bastante caro (ten un prezo similar ó do propio pack inicial), e unha vez creados tódolos robots desexados poderá ser empregado para programar as diferentes accións do motor e sensores.

 

SCRATCH:

Unknown-1

Tamén podemos empregar co WeDo os software gratuito Scracht, co cal o alumnado pode programar dun xeito moi visual as accións do seu robot, pero neste caso non contaremos coas instruccións de montaxe dentro do propia aplicación.

Con Scratch poderemos programar as mesmas accións que no sofware oficial, e incluso contar con algunas máis, coa vantaxa de poder combinar as accións do robot co que se amosará na pantalla (animación, xogos…)

Ademáis o Scratch pode ser empregado con outros moitos rotobs educativos e para que os alumnos programen animacións e accións (se contar con ningún tipo de robot), polo que ofrece moitas posibilidades.

 

Traballar co weDo directamente con Scratch desde o primeiro momento?:

Non sería unha idea desabellada, teríamos que coñecer o funcionamento de Scratch (non tan inutitivo como o software oficial) pero tampouco excesivamente complexo, e deberíamos buscar as instruccións de montaxe dos primeiros robots (que si aparecen no software oficia e que podes descargar en pdf nas ligazóns seguintesl), xa que nas sucesivas creacións, cando estea familiariazado cos diferentes engranaxes,  será o propio alumnado quen deseñe os seus “robot” libremente.

O Scratch ven preinstalado nos equipos Abalar.

 

Ligazóns de interese:

– Descarga gratuita do Scratch

– Instruccións de montaxe dos primeiros robots WeDo en formato pdf

– Instruccións de montaxe da grúa, noria e casa+coche, coa versón extendida de WeDo en formato pdf

 

Exemplos do uso de weDo con scratch: Xornadas de “robótica para educación infantil e primaria” organizadas polo CFR de Pontevedra

http://www.edu.xunta.es/centros/cfrpontevedra/aulavirtual/mod/resource/view.php?id=6337

 

 

Guia rápida para o uso do sofware oficial weDo das “Xornadas de robótica para educación infantil e primaria” organizadas polo CFR de Pontevedra.